Społeczeństwo obywatelskie w Polsce

Społeczeństwo obywatelskie oznacza formację, która posiada zdolność do samoorganizowania się oraz aktywnego udziału w kształtowaniu swoich warunków życia. Jest niezależne od rządu i często tworzy się w państwach, których oficjalna władza sprzeciwia się woli społeczeństwa. Termin ten został użyty w języku polskim w 1949 roku, natomiast popularny stał się 40 lat później. Władze komunistyczne posłużyły się nim do uciszenia domagań stworzenia pełnoprawnego społeczeństwa politycznego.

Określenie społeczeństwa obywatelskiego nie było wtedy znane i używane przez opozycję, jednak powiększająca się przepaść między władzą a społeczeństwem dała początek rozwojowi tego terminu w naszym kraju. Wtedy szkołę obywatelstwa rozumiano jako działania na rzecz idealnej, wymarzonej wspólnoty funkcjonującej obok narzuconego prawa oraz oficjalnych instytucji. Hasło „społeczeństwa obywatelskie” używane dziś jest jako określenie części społecznych aktywności zorientowanej na wspólne dobro społeczności, a nie tylko własne. Mieści wiele rodzajów działań związanych nie tylko z życiem codziennym, ale także z polityką, ekonomią czy wychowaniem dzieci.